Enkele hersenwetenschappers vermoeden dat meer mensen een bipolaire stoornis hebben dan gedacht. Zoals er ook zijn die zeggen dat waarschijnlijk ieder mens een milde vorm van autisme heeft. Een bipolaire stoornis, voorheen ‘manisch depressief’, is echter vervelender. In een ernstige vorm leiden deze mensen aan extreme stemmingswisselingen, van buitengewone scherpte en energie naar zwaar depressief.

Al lange tijd waren er berichten dat patiënten met een bipolaire stoornis baat hadden bij cannabis, in de vorm van wiet. Meerdere wetenschappers pakten dit op en onderzoeken volgden. Met als conclusie dat wiet slechts in bepaalde gevallen positief werkte. Dat het niet werkte kwam door de THC, het enige psychoactieve cannabinoide in de cannabisplant.

Endocannabinoïde systeem

In dezelfde periode werd meer bekend over het endocannabinoïde systeem. En de eerste receptoren die ermee samenwerken werden ontdekt. Receptoren zijn de cel-eiwitten waarmee cannabinoïden zich binden; een binding die zorgt voor activiteit van de betreffende cel.

Dat bij sommige patiënten met wiet wel positieve resultaten werden bereikt zou met de werking van het endocannabinoïde systeem kunnen samenhangen. Er volgde meer gericht onderzoek. Daarbij gebruikten de onderzoekers steeds vaker CBD, hennep zonder THC. Dat leidde vrijwel altijd tot positieve resultaten.

Cannabidiol

Rond de eeuwwisseling verschenen de eerste enthousiaste berichten, er was een nieuwe antipsychotisch medicijn ontdekt: cannabidiol. Meer onderzoek richtte zich op cannabidiol en onder andere de bipolaire stoornis. En patiënten met de stoornis, die CBD op eigen initiatief gebruikten, meldden verbetering.

Terugkijkend verschilden de onderzoeken in uitvoering. Sommige onderzoekers gebruikten alleen cannabidiol, de overheersende cannabinoïde in CBD. Anderen gebruikten full spectrum CBD (alle cannabinoïden, exclusief THC) of andere varianten. De wijze van gebruik verschilde ook, van druppels onder de tong tot capsules. En tenslotte varieerde ook de dosering.

Dat de onderzoeken een positief effect op een bipolaire stoornis hebben, werd min of meer duidelijk. Maar een eenduidige conclusie bleek niet mogelijk. Dat is overigens, door verschillende onderzoeksmethoden, ook een probleem bij andersoortig onderzoek. En vrijwel alle studies, niet alleen die rond CBD, eindigen met in de conclusie de opmerking dat meer onderzoek nodig is.

Enige duidelijkheid uit onderzoek

Van THC is inmiddels bekend dat het juist psychotische stoornissen versterkt. Dat sommige wiet-gebruikers toch positieve verandering ervaren hangt samen met de wijzen en het moment van gebruik. Dat ze dan baat kunnen hebben bij wiet komt volgens de onderzoeken door de, naast THC, ook aanwezige andere cannabinoïden.

Van die andere cannabinoïden (cannabidiol en full spectrum CBD) is in het algemeen bekend dat het helpt bij angst en depressie. Het zou daarom, en door het endocannabinoïde systeem, een middel kunnen zijn dat in het algemeen werkt voor mensen met een bipolaire stoornis en soortgelijke aandoeningen. En niet alleen in perioden van depressie, het moment dat sommige patiënten naar wiet grijpen.

 CBD werkt bij bipolaire stoornis.

In recente onderzoeken zijn de wetenschappers stelliger over het gebruik van CBD. Sommigen durven al te concluderen dat CBD helpt bij meerdere patiënten met psychotische en bipolaire stoornissen. Dus bij bipolaire stoornis, schizofrenie en extreme depressie en/of angststoornissen.

Tijdens een congres van neurologen werd echter wel geconstateerd dat de onderzoeken nog uiteenlopen. De positieve conclusie is duidelijk. Maar over de dosering, wijze van innemen en dergelijke is nog onenigheid.

Vooralsnog zal de patiënt daarmee zelf kunnen experimenteren. Bij CBD, zonder THC, zoals gebruikt in de onderzoeken werden geen bijwerkingen geconstateerd. Hooguit word je er rustiger van of juist energieker. Als dat voor de bipolaire patiënt op de goede momenten gebeurt is dat meegenomen.

 Aanvullende informatie

Wij zijn niet geïnteresseerd in de THC-houdende cannabis. Toch melden wij hier even dat uit onderzoek blijkt dat de mogelijk positieve werking van wiet, samenhangt met dosis, moment van gebruik en gebruikswijze. Dat de aanwezige cannabinoïden in wiet bij de, als positief effect ervaren, werking een rol speelt is inmiddels duidelijk.

Enkele bronnen:

Ashton en zijn collega’s keken ín 2005 specifiek naar bipolaire stoornis, ‘Cannabinoids in bipolar affective disorder’ (pdf)

Een veel aangehaald onderzoek in vervolgonderzoek is ‘Cannabidiol as an antipsychotic agent’, uit 2007 (pdf).

‘Opposite relationships between cannabis use and neurocognitive function’ uit 2011 (pdf)

In ‘A critical review of the antipsychotic effects of cannabidiol’, uit 2012 kijken Zuardi en zijn collega’s naar 30 jaar onderzoek naar cannabidiol (pdf). Zij concluderen: Alles bij elkaar geven de hierboven besproken resultaten duidelijk aan dat CBD zich in onderzoeken gedraagt als een atypisch antipsychoticum, waarbij psychotisch-achtige symptomen worden verbeterd in doses die de motorische functie niet schaden.

In 2020 kwarmen Maria Scherma en haar collega’s met ‘Cannabinoids and their therapeutic applications in mental disorders’, (pdf). Ze zijn positief over de geconsteerde werking van CBD bij psychiatrische patiënten en bij andere aandoeningen. Toch eindigen ze met een voorbehoud, zoals hierboven vermeld.

Een jaar later in 2021 bleken Scherma en collega’s nog positiever in ‘Cannabidiol as a Potential Treatment for Anxiety and Mood Disorders’ (pdf). Maar de laatste zin is de inmiddels bekende ‘Toekomstige studies zijn echter nog steeds gerechtvaardigd om de precieze werking van CBD’s farmacodynamisch profiel en epigenetische werkingsmechanismen te verduidelijken.

Enkele wetenschappers vermoeden dat die slotopmerkingen het gevolg zijn van de lange illegaliteit van cannabis; men is positief over de resultaten, maar velen durven het nog niet hardop te zeggen. Wij hebben echter ook gezien dat het hengelen is naar financiering voor vervolgonderzoek.

 

Leave a Reply